راهنمای سفر و گردشگری، مقاله گردشگری ورزشی، مقاله گردشگری غذا، مقاله گردشگری سلامت

جاذبه‌های گردشگری استانبول (قسمت اول)

ایاصوفیه

turkye

مسجد ایا‌صوفیه، هاگیا صوفیا، و یا حاجیا صوفیا (Hagia Sophia) در لغت به‌معنای معرفت الهی است که یکی از نمادهای معروف و تاریخی شهر دیدنی استانبول است که در میدان سلطان احمد شهر استانبول قرار گرفته است.
این بنا یکی از با ارزش‌ترین آثار باقی‌مانده از دوران بیزانس است، و برای ۹۱۶ سال ماهیت کلیسایی داشت. این اثر در ابتدا «مگاله اکلیسیا» به معنای کلیسای بزرگ نام داشت و بعدها نامش به «ثئاسوفیا» به معنای حکمت‌ مقدس تغییر کرد. در آن زمان کلیسای ارتدوکس ایاصوفیه به کلیسای کاتولیک‌های رم یا به عبارتی کلیسای مسیحیت شرق تبدیل شد. در دوران قبل از حمله عثمانی‌ها این بنا با طراحی‌های بسیار زیبا توسط معماران معروف آن دوران تغییر کرد و برای جلوگیری از آتش سوزی و زلزله به صورت مقاوم‌تری بازسازی شد.

turkye

با نبرد عثمانیان و فتح استانبول توسط آن‌ها به دستور سلطان محمد در همان روز اول، ماهیت کلیسای ایا‌صوفیه به مسجد تغییر کرد. پس‌ از این فتح، ترک‌ها با کمی تغییر، این‌ کلیسا را «مسجد ایا‌صوفیه»‌ نامیدند، چهار مناره به آن اضافه شد و آثار و نمادهای مسیحیت در این بنا کنار گذاشته شد. در سال ۱۹۳۵، مسجد ایا‌صوفیه به دستور آتاتورک رییس‌جمهور ترکیه به یک موزه فرهنگی تبدیل شد. موزه‌ای که با ورود به آن مبهوت زیبایی و عظمتش می‌شوید، در این‌جا از هر قرن و دورانی اثری هنری و تاریخی وجود دارد، از معماری بیزانس تا معماری اسلامی.

turkye

این بنا مجموعاً دارای ۱۰۷ ستون و ۹ در است. بزرگ‌ترین آن‌ها در وسط است با چارچوب برنزی و قاب مرمر که مخصوص ورود امپراتور بود. این بنا کلاً از آجر ساخته شده و با مرمر پوشانده شده‌است. دیوارهای آن با معرق‌های آذین شده به سنگ‌های قیمتی تزئین یافته‌است. در تزئینات بنای آن، از فلزات گرانبهای منتسب به هنر بیزانسی استفاده شده‌است. ستون‌های مرمرین این بنا از معبد «آرتمیس» و نیز از نقاط مختلف دنیا به آن‌جا آورده شده‌است. در حیاط داخلی، فواره‌هایی برای وضو قرار دارد. در زاویه جنوبی مسجد به جای گلدسته‌ای از جنس سنگ، گلدسته‌ای آجرین بنا گردیده ‌است. موزائیک‌ها و تزئینات داخلی ایا‌صوفیه نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است. در میان آن قطعات و تابلوهای ساخته شده از طلا، نقره، مرمر و سفال لعاب دار رنگارنگ دیده می‌شود. 
کوزه مرمر موجود در ایا‌صوفیه در زمان سلطنت مراد سوم از یونان باستان به آن‌جا آورده شد. این کوزه از تنها یک قطعه عظیم سنگ مرمر ساخته شده‌است.

ایوان غربی کلیسا (هشتی) و مدخل، دروازه سلطنتی ورودی اصلی بین حیاط خارجی و سالن داخلی کلیسا بود. این ورودی منحصراً جهت شرفیابی سلطان در نظر گرفته شده بود. تزیینات موزاییک بایزنتاین در بالای مدخل شامل سمبلی از عیسی مسیح و لئوششم (Leo VI) است. سربالایی موجود که از شمال ورودی شروع می‌شود سالن ستایش را به گالری بالا متصل می‌سازد.

turkye

سرسرای بالا که به صورت نعل اسب طراحی گردیده، سالن کلیسا و محراب را در برمی‌گیرد. تزیینات موزاییک موجود کنونی در سرسرای بالا بسیار زیبا نگهداری گردیده‌ است. سرسرای بالا سنتاً جهت ملکه و همراهانش در نظر گرفته شده بود. بهترین موزاییک‌های حفظ شده در بخش جنوبی گالری قرار دارند.
لژ مخصوص ملکه در مرکز سرسرای بالای ایا‌صوفیه قرار دارد. از این مکان ملکه‌های زیبا و دیگر زنان همراهشان می‌توانستند مراسم در حال برگزاری در پایین را تماشا نمایند. یک سنگ گود سبز رنگ محل قرار گرفتن صندلی سلطنتی برای ملکه‌ است.
دَر مرمر درون ایا‌صوفیه در بخش جنوبی گالری قرار دارد. شرکت کنندگان در شورای کلیسا و دیگر مجالس مباحثه که در آن محل انجام می‌شد از این دَر تردد می‌کردند.


‏آب‌انبار باسیلیکا ‏

turkye

باسیلیکا سیسترن را می‌توان جایی مخلوط از تاریخ و داستان‌های رمانتیک دانست و برای بازدیدش لحظه‌شماری کرد. این آب انبار یکی از قدیمی‌ترین آب انبارها است که به خوبی نگهداری شده، که بین قرن‌های سوم و چهارم میلادی ساخته ‏شده است، و منبع آبی برای قصر و مردم شهر قسطنطنیه بوده است. 
این سردابه 1500 ساله و وسیع بگذارید، با ۳۳۶ ستون غول پیکر رو‌به‌رو می‌شوید که سقف سرداب را از ریزش حفظ کرده‌اند. در مجموع باسیلیکا سیسترن وسعتی نزدیک 8,900 متر مربع دارد، و حجم آبی در حدود 80 هزارمتر مکعب را در خود جای داده است. در این سرداب نیز ماهی‌هایی وجود دارد که برای تمیز نگه داشتن آب سرداب مورد نگهداری می‌شوند.

turkye

وقتی در لا‌به‌لای ستون‌ها و دالان‌های این سرداب مرموز گردش کنید، چیزی عجیب توجه‌تان را به خود جلب می‌کند، ستون‌هایی با کله بر عکس مدوسا! خوب است بدانید مدوسا یکی از شخصیت‌های اساطیری روم باستان است که وجود آن در این آب انبار، هویت بیزانسی سازندگانِ باسیلیکا سیسترن را تأیید می‌کند.
امروزه باسیلیکا سیسترن زیر نظر یکی از سازمان های فرهنگی شهرداری استانبول اداره می‌شود و درهایش به عنوان موزه‌ای جذاب، به روی تمام مردم باز است. جالب آن که بدانید این جاذبه تاریخی، تا به حال میزبان رویدادهای ملی و بین‌المللی بسیاری بوده است و از نقاط با اهمیت استانبول محسوب می‌شود.

turkye

‏‏‏‏‏آب‌انبار باسیلیکا در قلب منطقۀ تاریخی استانبول، منطقۀ فاتح، محلۀ علمدار، خیابان یرباتان است و با فاصله 150 متر از ایاصوفیه قرار دارد. ‏


کاخ توپ‌قاپی 

turkye

این بنا در بین سال‌های ۱۴۶۶ و ۱۴۷۸ توسط سلطان محمد دوم (sultan Mehmet II) ساخته ‌شده است. ساخت این بنا بر روی یک ‌شبه جزیره کوچک ساخته ‌شده است و در سمت شمالی آن دماغه طلایی و در جنوب آن نیز دریای مرمر قرار دارد؛ در سمت شمال شرقی این بنا نیز تنگه بسفر (Bosphorus) قرار گرفته است که موجب می‌شود تا نمایی زیبا از سمت آسیایی این منطقه نیز برای این کاخ مهیا شود. این کاخ در بازه زمانی قرن‌های ۱۵ تا ۱۹ میلادی، مرکز سیاسی امپراتوری عثمانی به ‌حساب می‌آمد و این شرایط تا زمان ساخت کاخ دلما باغچه (Dolmabahce Palace) در کنار دریا ادامه داشت.
این کاخ در اصل خانۀ اصلی سلطان‌های عثمانی بوده است، جایی‌که همسران و فرزندان پادشاه در آن زندگی می‌کردند. بارگاه دوم کاخ، جایگاه آشپزخانۀ سلطنتی، و بارگاه سوم جایی است که اتاق خصوصی پادشاه در آن قرار دارد. 

turkye

این کاخ در ابتدای کار تعداد ۷۰۰ تا ۸۰۰ ساکن در این کاخ حضور داشتند، ولی در طول چند قرن، این تعداد به میزان ۵ هزار نفر در روزهای عادی و ۱۰ هزار نفر در فصل فستیوال‌ها افزایش پیدا کرد. تخمین زده می‌شود که در میان این جمعیت، ینی‌چری‌ها (Janissaries) بیشترین تعداد سکنه مقیم در حیات اصلی و اول کاخ را به خود اختصاص می‌دادند. این کاخ به شهری در دل یک شهر و بزرگ‌ترین کاخ جهان بدل شده بود. دیواره‌های اطراف این قصر طولی ۵ کیلومتری داشتند و مساحت داخلی آن در طول دوران ساختش به ۷۰۰ هزار مترمربع می‌رسید. در حال‌حاضر این قصد تنها ۸۰ هزار مترمربع مساحت دارد، زیرا عملیات ساخت‌‌وساز در حیاط آن و به‌سوی بخش خارجی انجام‌شده است. در طول ۴۰۰ سال دوره کاخ توپ قاپی، هریک از سلطان‌ها بر اساس سلیقه یا نیازهای خود در آن زمان، بخش‌های جدید یا سالن‌های جدیدی را به کاخ افزودند. به همین دلیل نیز این کاخ به شکل هزارتویی از ساختمان‌های مختلف که در مرکز آن‌ها یک حیاط بزرگ وجود داشت بدل شد.

turkye

این کاخ در سال ۱۹۲۴ بنا بر دستور آتاتورک و به‌عنوان موزه برای بازدید عموم گشوده شد. بسیاری از بخش‌های کاخ توپ کاپی وجود دارد که می‌توان امروزه از آن بازدید کرد. نمایشگاه‌ها و سالن‌های متعددی وجود دارند که در آن‌ها هیچ مبلمان یا تزئیناتی وجود ندارد. برخی از این سالن‌ها برای بازسازی بسته ‌شده‌اند ولی با این‌وجود دیدن کاخ می‌تواند نیمی از روز یک فرد علاقه ‌مند را بگیرد. در نظر داشته باشید که در برخی از این سالن‌ها مانند خزانه‌ داری، مرکز لباس‌های سلطان و مرکز نگهداری از آثار مقدس، اجازه عکس گرفتن ندارید.
علاوه بر بنای کاخ و تزیینات چشم‌گیر آن، آثار و اشیای به‌جا مانده از آن دوران که میراث امپراتوری‌اند، و بخش زیادی از آن را آثار مذهبی تشکیل داده است. این کاخ در سال ۱۹۸۵ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌اند. 

turkye

این کاخ در تمامی روزهای هفته به ‌غیر از سه‌شنبه در بین ساعات ۹ صبح تا ۵ بعدازظهر برای بازدید باز است. در طول فصل تابستان نیز ساعات کاری این مرکز طولانی‌تر می‌شود (معمولاً تا ساعت ۷ شب) و ممکن است که این کاخ هر هفت روز هفته باز باشد، که این امر به میزان استقبال گردشگران بستگی دارد. موزه در صبح‌های تعطیلات مذهبی برای بازدید عمومی بسته است. در حال‌حاضر هزینه بلیط بازدید از این کاخ، ۴۰ لیره ترکیه برای بزرگسالان است و برای بازدید از بخش حرمسرا نیز باید ۲۵ لیره دیگر نیز پرداخت نمایید.

turkye

لطفاً به هزینه ورود، زمان ‌بندی کاری و روزهای بسته بودن این مرکز دقت داشته باشید، زیرا ممکن است که این موارد بدون اطلاع قبلی تغییر کنند و یا حتی ممکن است بخش‌هایی از موزه برای تغییرات یا بازسازی برای مدتی تعطیل باشد. برای اطمینان از روزهای کاری و تعطیلات این مرکز نیز می‌توانید به‌صورت مستقیم با موزه تماس بگیرید (پیش ‌شماره کشور ترکیه ۰۰۹۰ است). بیشتر موزه‌ها در ماه‌های تابستان دارای ساعات کاری طولانی ‌تری هستند.


مسجد آبی (مسجد سلطان‌احمد)

turkye

مسجد سلطان احمد که در زبان ترکی «Sultanahmet Camii» نام دارد در شهر استانبول واقع شده ‌است. این شهر که در زمان امپراتوری عثمانی طی سال‌های ۱۴۵۳ تا ۱۹۲۳ پایتخت این کشور بوده‌است، یکی از زیباترین شاهکارهای معماری اسلامی است که به علت وجود کاشی‌های آبی‌رنگ در طراحی داخلی به «مسجد آبی» نیز شهرت دارد. سلطان‌احمد این یادگار بزرگ را برای پایتخت از خودش به‌جا گذاشته است. ین مسجد طی سال‌های ۱۶۰۹ تا ۱۶۱۹ به دستور سلطان احمد اول بنا شد، و به همین دلیل پس از مرگ وی مسجد را مسجد سلطان‌احمد نامیدند. وی در همین مسجد دفن شده‌است. این مسجد در قدیمی‌ترین بخش استانبول واقع شده که این منطقه در قبل از سال‌های ۱۴۵۳ – میلادی- مرکز قسطنطنیه، پایتخت امپراتوری بیزانس، محسوب می‌شده ‌است. این مسجد در نزدیکی هیپودروم قسطنطنیه واقع شده ‌است و تا کلیسای بزرگ مسیحیان با نام ایا صوفیا فاصله اندکی دارد.

turkye

این مسجد به عمد در مقابل عمارت ایاصوفیه ساخته شده تا نشان دهد که معماران عثمانی و مسلمان می‌توانند رقبای سرسختی برای اجداد مسیحی خود باشند. با این وجود، معمار نتوانسته قبه‌هایی بزرگ‌تر از قبه عمارت ایا صوفیا بسازد و به همین دلیل تلاش کرده با تنظیم دقیق موقعیت قبه‌ها، شبه قبه‌ها و مناره‌ها جلوه‌ای زیبا را پدید آورد. به‌رغم تلاش معمار، ابعاد ساختمان کوچک‌تر از ابعاد عمارت ایاصوفیا است که این مسأله سلطان احمد را بسیار خشمگین کرد؛ بنابراین دو عمارت آثار تاریخی و معماری بسیار ارزنده‌ای هستند که جلوه‌ای منحصربه‌فرد را به این بخش از شهر می‌دهند.
در غرب این مسجد را با نام مسجد کبود می‌شناسند، چراکه در نقاشی‌های طرح داخلی از رنگ آبی استفاده زیادی شده‌است. با این وجود، این نقاشی داخل مسجد بخشی از دکور داخلی اصلی نبوده و امروزه آن را از دکور داخلی حذف کرده‌اند، در نتیجه دکور داخلی مسجد دیگر منحصراً آبی رنگ نیست.
سده فار محمدآقا، معمار سلطان احمد دستور داشت تا در ساخت زیباترین و مجلل‌ترین مکان عبادت مسلمانان در جهان از هیچ تلاشی فروگذار نکند. ساختار اصلی مسجد تقریباً شبیه مکعب است که طول و عرض آن ۵۳ و ۵۱ است. جهت‌گیری مسجد به گونه‌ای است که وقتی مسلمانان نماز به پا می‌کنند، رو به سمت مکه داشته باشند و «محراب» در روبه‌روی‌شان قرار داشته باشد.

turkye

مسجد سلطان احمد تنها مسجد ترکیه‌است که شش مناره دارد. وقتی تعداد مناره‌ها اعلام شد، عده‌ای از سلطان انتقاد کردند و وی را به علت تقلید از شش مناره مسجدالحرام در مکه سرزنش نمودند. وی با پرداخت مبلغی، مناره هفتم مسجد کعبه را ساخت تا این انتقادها را آرام کند.
دور تا دور صحن مسجد در پایین‌ترین قسمت توسط ۲۰۰۰۰ کاشی سرامیک دست‌ساز تزیین شده‌است که این سرامیک‌ها در ازنیک (نیشای باستان) ساخته شده‌اند. بخش بالایی نقاشی شده‌است. بیش از ۲۰۰ پنجره شیشه‌ای نور را به درون صحن اصلی هدایت می‌کنند و از لوسترهای بزرگ نیز برای نورپردازی مسجد کمک گرفته شده‌است. در دکوراسیون از آیاتی از قرآن استفاده شده‌است که بسیاری از آن‌ها به خط سیدکاظم غباری نوشته‌اند که بزرگ‌ترین خطاط آن زمان بوده‌است. صحن اصلی فرش شده‌است، و این فرش‌ها در زمان مقتضی تعویض می‌شوند.

turkye

مهم‌ترین بخش صحن داخلی «محراب» است که از مرمری با تراش ظریف و کنده‌کاری ساخته شده و دیوارهای کناری آن از جنس سرامیک است. در سمت راست محراب «منبر» قرار دارد که امام جماعت در زمان خطابه به هنگام نماز ظهر یا در روز جمعه یا روزهای تعطیل بر روی آن می‌ایستد. طراحی صحن اصلی به‌گونه‌ای است که حتی در زمان شلوغی همه افراد بتوانند امام جماعت را ببینند و سخنانش را بشنوند.
هر مناره سه بالکن دارد و تا چندی قبل «مؤذن» می‌بایست پنج‌بار در روز از یک پله مارپیچ باریک عبور می‌کرد تا اذان بگوید. امروزه از یک سیستم بلندگو استفاده می‌‌شود و صدای اذان که توسط مساجد همجوار نیز اکو می‌شود در اغلب مناطق قدیمی شهر به گوش می‌رسد. عدۀ زیادی از مردم ترک و گردشگران در هنگام غروب در پارک روبه‌روی مسجد جمع می‌شوند تا صدای اذان مغرب را بشنوند و با غروب آفتاب، نورپردازی زیبای صحن مسجد را تماشا کنند.

turkye

پسندیدم

نپسندیدم

پسندیدم

نپسندیدم

از اینکه این مطلب را پسندید، از شما متشکریم!

پسندیدم

نپسندیدم

نظر شما ثبت شد، متشکریم!

پسند شده ها : 0

پسند نشده ها : 0

لینک کوتاه : www.sesootsafar.com/a/YK

دیدگاه ها و نظرات

دیدگاه خود را برای ما ارسال کنید

دیدگاهی ثبت نشده است.