راهنمای سفر و گردشگری، مقاله گردشگری ورزشی، مقاله گردشگری غذا، مقاله گردشگری سلامت

ترکیه از گذشته تا به امروز (قسمت اول)

جغرافیایی طبیعی و اوضاع اقلیمی
تُرکیه- به ترکی استانبولیTürkiye (با نام رسمی جمهوری ترکیه) به ترکی استانبولی Türkiye Cumhuriyeti، کشوری اوراسیایی است که بخش بزرگ کشور یعنی آناتولی یا آسیای کوچک در جنوب غرب آسیا و خاورمیانه واقع است و بخش کوچکی نیز به نام تراکیه در منطقۀ بالکان- منطقه‌ای در جنوب شرق اروپا- قرار دارد.
ترکیه نقطۀ تلاقی دو قارۀ مهم آسیا و اروپا می‌باشد. ترکیه در جنوب‌شرقی اروپا و جنوب‌غربی آسیا واقع شده است و بین 5/36 و 42 درجه عرض شمالی و 26و 45 درجه طول شرقی در نیمکرۀ شمالی قرار گرفته است، سرزمین ترکیه به‌صورت مستقل قابل تصور است که طول آن از شرق تا غرب حدود 1660کیلومتر و عرض آن به‌طور متوسط 550کیلومتر می‌باشد. ترکیه از سه طرف به وسیلۀ دریا احاطه شده است. از نظر وسعت ترکیه با 578/814 کیلومتر مربع مساحت (کمتر از نصف مساحت ایران) سی‌وپنجمین کشور جهان محسوب می‌گردد و دارای 753/2کیلومتر مرز خشکی با کشورهای همجوار، و 333/8کیلومتر مرز آبی با دریاهای پیرامون می‌باشد.

turkiye

ترکیه با مساحت 578/814کیلومتر مربع (با احتساب دریاچه‌ها) متشکل از دو شبه‌جزیره می‌باشد. شبه‌جزیره آناتولی که 97% خاک ترکیه را تشکیل می‌دهد، در قاره آسیا واقع شده است و نزدیک 200/790 کیلومتر مربع مساحت دارد، و شبه‌جزیرۀ دوم به‌نام تراس‌شرقی فقط با 378/24کیلومتر مربع 3% خاک ترکیه را در قسمت اروپایی این کشور تشکیل می‌دهد. این دو شبه‌جزیره به وسیلۀ دریای مرمره از یکدیگر جدا شده‌اند. این دریا از سمت شمال به وسیلۀ تنگه بسفر به دریای سیاه و از سمت جنوب از طریق تنگه داردانل به دریای اژه متصل می‌گردد. تنگه‌های بسفر و داردانل حائز اهمیت استراتژیک خاصی می‌باشند.
ترکیه دو همسایه اروپایی و شش همسایه آسیایی دارد (از شمال با کشورهای مشترک‌المنافع، در شرق با ایران و عراق، در جنوب با سوریه، در قسمت غربی با یونان و بلغارستان). 

و با سواحل دریاهای (اژه، مدیترانه، سیاه، مرمره، و سایر سواحل....) مرز آبی دارد. ترکیه از سه طرف توسط دریای سیاه در شمال، دریای مدیترانه در جنوب، و دریای اژه در غرب احاطه شده است. 
در دریاهای مرمره و اژه جزایر متعددی وجود دارند که متعلق به ترکیه می‌باشند و عبارتند از: جزایر مرمره، ایمبرس، ازمیر، ادرمیت، ایمروز، گوگجه، اوزون؛ بزجه، علی‌بن و توکلی. 

turkie

مهم‌ترین خلیج‌های ترکیه عبارتند از: آدالیا الکساندر (اسکندرون) و کرمه.
بیشتر رودخانه‌‌های ترکیه به دریاهای پیرامون آن کشور می‌‌ریزند. در سراسر ترکیه رودهای متعددی جریان دارند که مهم‌ترین آن‌‌ها عبارتند از: 
مارتیزا (مرز ترکیه و یونان)؛ 
رودهای سوزور لوق،  مندرس بزرگ و کوچک (که به دریای اژه می‌ریزند)؛ 
رودهای دالامان، کویرو، گوق‌سو، سیحان، جیحان و آزی‌نهر (که همگی به دریای مدیتران می‌‌ریزند)؛ 
رودهای چوروه، یشیل ایرماق، قزل ایرماق، یورسوق، آنکاراچای، چبق چای، آلاداغ (که همگی به دریای سیاه می‌ریزند)؛ 
دو رود بزرگ دجله و فرات (به دریای خلیج فارس می‌ریزند)؛ 
رودهای قره‌سو و ارس (به‌ دریای مازندران می‌ریزند). 

دریاچه‌های ترکیه عبارتند از: وان(در شهر وان)، توز(در شهر قونیه)، بیشهیر(در شهر قونیه)، اگریدیر(در شهر اسپارتا)، اکشهیر(در شهر قونیه)، ایزنیک(در شهر بورسا)، بوردور(در شهر بوردور)، کوش(در شهر بالکیر)، آسی(در شهر قره‌حصار)، اولباث(در شهر بورسا)، ابر (در شهر قره‌حصار) و سیلیدیر(در شهر قارص).

ترکیه کشوری کوهستانی و نسبتاً پُرباران است. مناطق مختلف ترکیه با توجه به وضع پستی و بلندی و دوری و نزدیکی به دریا و چگونگی وزش بادهای موسمی دارای آب‌ و هوای متنوع می‌‌باشد.

پایتخت ترکیه شهر آنکارا می‌باشد و از شهرهای مهم آن می‌‌توان از استانبول، ازمیر، آدانا، بورسا، ارضروم، قونیه، آنتالیا، اورفا، وان، آغری، ادیرنه و موغلای نام برد. استانبول و تکیرداغ در (ترکیه اروپا) و زنگولداک، سینوپ و طرازبوزان در (ترکیه آسیا) از بنادر مهم ترکیه محسوب می‌شوند. بنادر باندیوما در ساحل دریای سیاه، مرسین و آلانیا و انطاکیه در ساحل دریای مرمره، ازمیر در ساحل دریای مدیترانه و ایوالیک در ساحل دریای اژه از دیگر بنادر ترکیه می‌‌باشند.

کشور ترکیه ۸۱ استان دارد. مراکز همه استان‌ها به جز سه استان با خود استان هم‌نام هستند. سه استان نام‌برده عبارت‌اند از: ختای- مرکز (انتاکی)، قوجاایلی (ایزمیت)، و سقاریه(آداپازاری) هرکدام از استان‌های ترکیه به چندین بخش تقسیم شده ‌است.
پُرجمعیت‌ترین شهرهای ترکیه به‌ترتیب عبارتند از: استانبول، آنکارا، ازمیر، آدانا، بورسا، قاضی‌آنتپ و قونیه می‌باشد. تمرکز جمعیت در استانبول را می‌توان به‌سبب موقعیت جغرافیایی خاص این استان، تمرکز فعالیت‌های تجاری و بازرگانی و همچنین قدمت تاریخی و امکانات تفریحی- توریستی آن داسنت.

turkye

ترکیه حدود ۷۶ میلیون تن (برآورد ۲۰۱۳) جمعیت دارد، که حدوداً ۷۵ تا ۸۵ درصد مردم سنّی و ۱۵ تا ۲۵ درصد هم علوی هستند. حکومت ترکیه لائیک است، ولی بسیاری از مردم به دین اسلام پای‌بند هستند، و عید فطر و عید قربان در این کشور تعطیل رسمی است؛ همچنین در ترکیه حدود ۷۰%-۷۵% درصد مردم ترک، ۱۸% درصد کرد و ۷%-۱۲% را سایر باشندگان قومی ترکیه تشکیل می‌دهند.
زبان بیشتر مردم در ترکیه ترکی است، ولی در کنار آن زبان‌های کردی، زازاها، ترکی آذربایجانی در میان گروه‌های قومی استفاده می‌شود. گروه‌های قومی کوچک‌تری چون لازها، ارمنی‌ها، عرب‌ها، گرجی‌ها و چرکس‌ها به تنوّع زبانی و فرهنگی این کشور افزوده‌اند.
کردهای ترکیه بیشتر در جنوب شرقی و شرق کشور زندگی می‌کنند. گروه‌های قومی کوچک‌تر در ترکیه عبارت‌اند از آذربایجانی‌ها(شمال شرق)، لازها(شمال)، عرب‌ها(جنوب) و ارمنی‌ها(استانبول).

 

امپراتوری‌های ترکیه
ترک‌های اصلی در آغاز در جنوب سیبری و ترکستان زندگی ‌می‌کردند و بعدها به سوی غرب و جنوب مهاجرت و پراکنده شدند. عنوان ترک برای نخستین‌بار به‌وسیلۀ بنیانگذاران این امپراتوری انتخاب شده است. آنان خود را «توروک» به‌معنای قوی خواندند. امروزه «ترک» اصطلاحی است که در معنی وسیع خود بر مردمی اطلاق می‌شد که ب‌ویژه به زبان ترکی تکلم می‌نمایند. صرف‌نظر از برخی استثناها مردم ترک‌زبان بیشتر در محدودۀ آسیا زندگی می‌کنند و مهم‌ترین پیوند فرهنگی آن‌ها جدا از تاریخ، زبان و دین است و همۀ آن‌ها مسلمان هستند. 
شبه جزیرۀ آناتولی دربرگیرنده بیشتر مناطق ترکیه امروزی همواره یکی از قدیمی‌ترین مناطق مسکونی دنیا بوده که قدمت آن برمی‌گردد به اوایل دوراننوسنگی.
ترکیه کنونی در دوران باستان، تحت حکومت دولت شهرهای متعدّدی مانند لودیه و ایونیا قرار داشت. تا این‌که در حدود ۵۰۰ سال پیش از میلاد، این دولت‌ها توسّط کورش بزرگ هخامنشی منقرض شد و ترکیه زیر سلطۀ هخامنشیان درآمد. پس از یورش اسکندر در سال ۳۳۳ پ.م. آسیای کوچک به دستسلوکیان افتاد، و پس از اندکی رومیان جای آن‌ها را گرفتند.
بعدها امپراتوری روم به دلیل وسعت زیاد دچار مشکل شد، تا این‌که در سال ۳۹۵ میلادی امپراتور کنستانتین شهر بیزانتیوم- کنستانتین/ قسطنطنیه/ استانبول/ اسلامبول- را پایتخت خود قرار داد؛ این اقدام مقدّمۀ تقسیم روم به دو بخش شرقی و غربی شد. از آن پس روم شرقی یا امپراتوری بیزانس، ترکیه کنونی را در دست گرفت. در سال ۴۶۳ هجری قمری، ترکمانان مسلمان سلجوقی به فرماندهی آلب ارسلان به جنگ با امپراتوری بیزانس شتافتند و در ملازگرد، سپاه امپراتور بیزانس، رومانوس چهارم را شکست دادند. بدین‌ترتیب نیمۀشرقی ترکیه به دست سلجوقیان افتاد و زمینه برای مسلمان شدن مردم آن‌جا و نفوذ زبان ترکی به آن‌جا فراهم شد، ولی نیمۀغربی ترکیه در دستامپراتوری بیزانس باقی‌ماند.

turkieh

 

امپراتوری عثمانی
پس از آن کوچ قبایل ترکمن مسلمان از شرق ایران به آسیای کوچک آغاز شد و این قبایل به تدریج دولت‌های کوچک محلی در آن‌جا تشکیل دادند. یکی از مشهورترین این قبایل، قبیله «قایی» بود که در نزدیکی آنقره- آنکارا- سکونت داشتند. رهبر این قبیله به نام عثمان در سال ۶۷۸ هجری خورشیدی-۶۹۹قمری/۱۳۰۰میلادی- حکومتی تأسیس کرد که به نام خودش عثمانی خوانده شد. از آن پس تا حدود ۱۵۰ سال بعد حکومت عثمانی بیشتر آناتولی را به تصرف درآورد.

turkie

در سال‌های نخست سده نهم هجری قمری، بایزید ایلدرم- صاعقه- سلطان عثمانی، از تیمور شکست خورد و اسیر شد. تیمور افراد بسیاری را از ترکیه اسیر کرد تا به مناطق دیگر ببرد، ولی به درخواست خواجه علی صفوی آنان را رها کرد و بدین ترتیب این افراد ناحیه شیعه‌نشین بزرگی را در کشور عثمانی به وجود آوردند و بسیاری از آنان در زمان شاه اسماعیل یکم صفوی به ایران آمدند و جزئی از قزلباش‌ها شدند.
در سال ۸۳۲ ه‍. خ- ۱۴۵۳میلادی-، سلطان محمد فاتح توانست به زندگی هزار ساله امپراتوری بیزانس- روم شرقی- پایان دهد. فتح درخشان او، تسخیر قسطنطنیه- کنستانتین- پایتخت بیزانس بود، که از آن پس استانبول- اسلامبول- نامیده شد. این فتح مبدأ قرون جدید در تاریخ اروپا شناخته شده‌است.

turkie

کسی که حکومت عثمانی را به امپراتوری تبدیل کرد (سلطان سلیم یکم) ملقب به یاووز(مهیب) بود. وی در اوایل سده نهم هجری قمری به پادشاهی رسید. او در طول پادشاهی ۹ ساله خودشام، مصر، عراق، حجاز- غرب عربستان-، و بخش‌هایی از بالکان- در جنوب شرق اروپا- را به تصرف درآورد و خود را خلیفه مسلمانان نامید. همچنین او کتاب‌های بسیاری را از مناطق متصرف شده به‌دست آورد، که اکنون زینت بخش کتابخانه‌های ترکیه‌ است. سلطان سلیم یکم در سال ۸۹۳ ه‍.خ- ۹۲۰ق. /۱۵۱۴م- شاه اسماعیل یکم را در جنگ چالدران شکست داد.

پسندیدم

نپسندیدم

پسندیدم

نپسندیدم

از اینکه این مطلب را پسندید، از شما متشکریم!

پسندیدم

نپسندیدم

نظر شما ثبت شد، متشکریم!

پسند شده ها : 0

پسند نشده ها : 0

لینک کوتاه : www.sesootsafar.com/a/Op

دیدگاه ها و نظرات

دیدگاه خود را برای ما ارسال کنید

دیدگاهی ثبت نشده است.